.gif)
.jpg)
İnsan Tabiatları, bilginler tarafından asırlar öncesinden süregelen inceleme ve araştırma neticesinde günümüze gelmiştir. Bu konuyu en çok irdeleyen bilginlerin başında İbn-i Sina ve Hipokrat gelmektedir. İlmi ve felsefi açıdan içi doldurulan “İnsan Tabiatları” manevi yönden de güncelliğini sıcak tutmaktadır.
İnsan, yaşamında adlandıramadığı süreçlerden geçtiği dönemlerde, tek kurtuluş yolu olarak “Ruhani Olaylar” diyerek işin içinden sıyrılma yolunu seçmiştir. “Ruhani Olaylar” toplumumuzda soyut düşünce olarak değer bulduğundan, tartışmaya açık bir konu olarak görülmekte. Bu konulardan birisi de İnsan Tabiatı ve Kanaat hakkıdır.
Bilindiği üzere Anayasamızın 25.maddesi ''Herkes, düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir. Her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimse, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz; düşünce ve kanaat sebebiyle kınanamaz ve suçlanamaz.'' şeklinde açıklık getirmiştir.
Temel hak ve hürriyetlerin çoğu ayrıntılı olarak bir kanun ile düzenlenmiş iken (örnek: toplantı ve gösteri yürüyüş kanunu, dernekler kanunu gibi) insan yaşamının her alanında ortaya çıkabilecek belki de en can alıcı bir anayasal hak olan ''Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin'' ayrıntılı olarak nerede başlayıp nerede bittiğine dair niçin bir kanun düzenlenmemiştir.
Dünya üzerinde “Kanaat Hakkı” olarak adlandırılan vicdan konusu, genellikle asayiş görevlilerinin zanlı üzerindeki gözlem ve düşünceleri, eğitim-öğretimde ise öğretmenin öğrenci üzerindeki gözlem ve düşünceleri, ya da bir amirin personeli hakkındaki kanaatini kullanması olarak tanımlanabilir.
Daha açık bir dille, doğduğu gün itibariyle tabiatı “ATEŞ” olan bir öğretmenin, tabiatı “SU” olan bir öğrencisi üzerinde kanaatini kullanırken, öğretmenin tabiatının, öğrencisinin yaratılıştan sahip olduğu tabiatıyla çatışma yaşamaması mümkün mü?
Ya da “HAVA” tabiatlı bir amirin “TOPRAK” tabiatlı bir personeli hakkında kanaatini kullanırken, tabiatının bu kanaata etkisi olabilir mi?
Örneğin, kendi başımdan geçen bir olayı anlatarak bu kanaat hakkı konusunu biraz daha netleştirmeye çalışayım. Geçen yıl Şanlıurfa’nın Bozova-Yaylak Kındırali köyünde yaşadığım üzücü bir olaydan dolayı sağ bileğimden yaralandım. Kan kaybeder bir halde çağırmış olduğum kolluk kuvvetlerinin 10 dakiakalık yolu 1 saat 30 dakikada gelmesi ve beni hemen hastaneye yetiştirmeleri yerine 11 (onbir) saat’e yakın (müşteki olarak) alıkoymaları ve hastaneye geç götürülmemden dolayıda kolumun sakat kalmasında kullanılan bu kanaat hakkı; sizce ne kadar doğrudur?
İnsan Tabiatı, gerek ruhani gerekse ilmi anlamda mantıklı açıklamalarla kabul gören konudur. İnsan hal ve hareketleri, daha doğrusu insani olguyu oluşturan tüm öğeleri kendi bünyesinde barındırmaktadır. Bu bağlamda uyumsuz (kişilik tabiatları farklı) iki insanın birbirleri hakkında “Kanaat Hakkını” kullanması ne derece doğrudur?
Kanaat hakkını kullanırken tabiatına uygun bir insana gösterdiği anlayış ve tutumu, tabiatına ters düşen bir insana da göstererebilir mi?
İnsan Tabiatı konusunun Kur’an da yer aldığını, İsra suresinin 84. ayetinde görmekteyiz. De ki; “Herkes kendi yaratılış şekline (tabiatına) göre hareket eder.” Ayetinde olduğu gibi.
İmam Nevevi’nin kaleme aldığı Riyazüs-Salihin adlı kitabının 310. hadisinde de Peygamberimiz Hz. Muhammed’in (S.A.V) Sahabeleri kendisine “Ey Allahın Resulü, Allah’ın yanında hangi amel daha faziletlidir?” diye sorulduklarında; Resulullah; “Anne-Baba’ya iyilik etmektir” Aynı soruyu soran diğer bir sahabeye “Allahın yolunda cihat’tır.” bir diğerine ise “Namazı vaktinde kılmaktır” diye 3 farklı kişiye 3 farklı cevap vermiştir. Aynı soruya verilen farklı cevaplar, soruyu soran sahabelerin değişik karakterlere sahip kişiler olması sebebiyledir. Hz. Muhammed (S.A.V), soruyu soran kişilerin karakter yapılarını bildiği için aynı soruya farklı cevaplar vermiştir.
İbrahim Hakkari
